• Pts. Eki 25th, 2021

Ödemiş’in İlk ve Tek Kültürel Çıkış Noktası!

Ödemiş’te Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu İLKKURŞUN SAVAŞI

Byadmin

Haz 6, 2021

Değerli Büyüğüm, Cumhuriyet Tarihi Araştırmacısı, Sayın Dr. Alev Coşkun’un “Sayın Hemşehrim Mutahhar Aksarı’ya Ödemiş’in gerçek bir Yurtseverlik öyküsünü sunuyorum. Sevgilerle.” diyerek imzalayıp  26 Mart 1994’te gönderdiği “Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu En Uzun 15 Gün Ödemiş Direnişi(*) adlı eseri, ÖYKAM yayınlarında büyük boy olarak yeniden basıldı. Bu kez adı “Ödemiş’te Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu İLKKURŞUN SAVAŞI”(**) olarak belirlenmiş.

   Ödemiş’te her yıl Mayısın 29-30. günlerinde İLKKURŞUN SAVAŞI’nın yaşandığı Hacı İlyas tepelerinde törenler düzenlenir, tüm Yurtsever Ödemişliler törenlere katılır. Salgın başladığından bu yana sadece saygı töreniyle yetinmek durumunda kalıyoruz ne yazık ki!

   Sayın Coşkun’un bu değerli eserini kaç Ödemişli okudu? Kaç Ödemişlinin kitaplığında var? Kendi adıma her okuyuşumda farklı bir yönünü keşfediyorum Emperyalizme karşı verdiğimizi bu şanlı direnişimizin. Coşkun’un kendi deyişiyle “Ödemiş’in gerçek bir yurtseverlik öyküsü”nün anlatıldığı bu yapıtı okumadan ne şanlı Ödemiş Direnişi anlaşılabilir, kavranabilir ne de Emperyalizme karşı verdiğimiz dünyadaki ilk Kurtuluş Savaşı’mız algılanabilir…

   Önsöz’de İlhan Selçuk; “Kitabın yazarı yapıtını hazırlamak için ilginç bir zamanı seçmiş; Türkiye’de bugün ‘Yeni Mandacı’ların sesleri duyuluyor, ülkenin parçalanmasından söz açılıyor, Sevr yandaşları Lozan’a karşı çıkıyor, Kuvayı Milliye ruhu ile alay edilmeye çalışılıyor. Sanırım önümüzdeki günlerde ‘Kurtuluş’ tarihimize her zamankinden daha çok başvurmak zorunda kalacağız.” diyor. Bu yazının yazıldığı tarih, 1997. Şimdi, 2021 yılındayız. Aradan 24 yıl geçmiş. Hâlâ güncel ve uyarıcı. Çünkü Emperyalizmin bu coğrafyadaki emelleri hiç sönmedi. Aksine daha da saldırganlaştı ve çeşitlendi.

    O günlerde yaşanılan şanlı Ödemiş Direnişi “işgal ordusuna halk direnişinin ilk sayfasıdır, bir dönüm noktasıdır. Ödemiş’teki yerel direniş kıvılcımı, daha sonra Anadolu’daki ateşi körükleyip” yalazlandırmıştır. Coşkun eserini;”Ege’de ilk Kuvayı Milliye Örgütü’nün kuruluşunu gerçekleştiren ve emperyalist güçlere karşı İlk Kurşun Tepesi’nde ilk halk savaşını veren tüm Ödemişli Kuvayı Milliyecilerin ve çocuk yaşında Ödemiş’in işgalini gören, Kuvayı Milliye’yi yaşayan ve bu ruhu bana aşılayan babam Emin Adnan Çoşkun’un aziz anısına” adamış.

   Eser; (Giriş, I. Dünya Savaşı Öncesi Çıkar Kavgaları ve Mondros Silah Bırakışma Anlaşması, Paris Barış Konferansı ve Anadolu’nun Parçalanması, Kuvayı Milliye Nedir?, Kuvayı Milliye’de Atılan İlk Kurşunlar, İşgalden Önceki İzmir, İzmir’in İşgali-İşgalinin Günlüğü, İlk Kuvayı Milliye Örgütü’nün Kuruluşu ve Ödemiş Direnişi, Değerlendirme) olmak üzere 9 bölümden  oluşmuş. Toplam 19 özgün belge ek olarak verilmiş. 20. olarak (Kaynakların Değerlendirilmesi) yapılmış. Resimler ve Haritalar’la son bulmuş.

   15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’in işgali ile başlayan süreç gün gün işleniyor. Ödemiş’teki ilk Kuvayı Milliye’nin kuruluşu, işgalin Ödemiş’teki yansımaları, gizli cemiyetin kuruluşu, Belediye’de -Birgi’de- Ticaret Odası’nda yapılan toplantılar, alınan kararlar, tutumlar, hazırlıklar, bildiriler ele alınıyor. “Zincirlikuyu”, “İlk Kurşun Savaşı” aktarılıyor.

    Nice Ödemişli vatanseveri hatırlıyoruz.

    Coşkun; Hacı İlyas Tepelerinde yapılan “İlkkurşun Savaşı”nın Kuvayı Milliye tarihimizdeki yeri ve önemini maddeler halinde sıralıyor:”1-Halk tarafından yapılmıştır. 2-Yunan’a karşı verilen ilk halk savaşıdır. İlk örgütlenmedir. 3-Kuvayı Milliye ilk kez kurumsal ve örgütsel olarak ortaya çıkmıştır. 4-Emperyalist güçlere karşı bir başkaldırıydı. 5-İşgalciler açısından şaşırtıcı-halka moral vericiydi. 6-Ödemiş direnişiyle Kuvayı Milliye dönemi başladı. Yeni cepheler oluştu.”

   Sonraki gelişmeleri göz önüne aldığımızda Ödemiş Direnişi Kurtuluş Savaşı’mızda özgün bir yere sahiptir. Ödemişli Hemşehrilerim bu esere hak ettiği ilgiyi göstereceğine ve yaşanılanları UNUTMAMAK için okuyacaklarına inanıyorum.

   Değerli Büyüğüm, Cumhuriyet Tarihi Araştırmacısı, Sayın Dr. Alev Coşkun’a bu değerli eseri için en içten saygı ve sevgilerimi sunuyorum…

_________________

*   Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu En Uzun 15 Gün Ödemiş Direnişi, Alev Çoşkun, Çağdaş Yayınları, Gözden Geçirilmiş-Düzeltilmiş 2. Bası, Şubat-1997, İstanbul, 392 sayfa.

** Ödemiş’te Kuvayı Milliye’nin Kuruluşu İLKKURŞUN SAVAŞI, Alev Coşkun, ÖDEMİŞ BELEDİYESİ Yıldız Kent Arşivi ve Müzesi Yayını: 9, Gözden Geçirilmiş Yeni Baskı, Ocak-2014, Ödemiş, 340 sayfa.