• Per. Eki 21st, 2021

Ödemiş’in İlk ve Tek Kültürel Çıkış Noktası!

1936 Yılında Adagide

Byadmin

Tem 5, 2021

Ulusal Gazetelerin 1930’lu yıllara ait nüshalarında, Ödemiş ve çevre yerleşimlerle ilgili çok sayıda haber ve röportaja rastlanmaktadır.Cumhuriyetin ilk yıllarında Ödemiş’teki gelişim ülke boyutunda takdir ediliyor, gerçekleştirilen hizmetlere dikkat çekiliyordu. Anadolu Gazetesi’nin 29 Ocak 1936 günlü nüshasında; ‘Örnek Köylerimiz: Adagide Bölgesine Bir Bakış’ haberiyle Adagide’nin (Ovakent) gelişimi ve sosyal yaşamı takdir edilerek anlatılmaktaydı. “Planlı, müsbet bir çalışma meyvasını veriyor’alt başlığı ile başlayan yazıda Adagide, 5.150 kişilik nüfusa sahip bir nahiye merkezi olarak tanıtılıyor ve Adagide’ye bağlı 13 köy ile birlikte nahiyenin toplam nüfusunun 16 bin olduğu belirtiliyordu.

Adagide’nin, mübadil göçleriyle nüfus yapısındaki değişim ve tütün ziraatının o yıllarda çok önemli ve kazançlı bir tarım ürünü olması Adagide’yi ülkemizde öne çıkan bir belde haline getirmişti. Kurtuluş Savaşı’ndan sonra 2.500 kişilik Rum nüfus Adagide’den ayrılmış, aynı oranda Balkan göçmeni Adagide’ye yerleşmişti.

Gazete haberinden; 1930’lı yılların başında Ovakent’te elektrik tesisatı olduğunu, ayrıca daha geniş alana hizmet verecek yeni bir elektrik şebekesi yapımının başlatıldığını öğreniyoruz; “Adagide’nin elektriği varsa da 30 bin liralık tahsisatla hazırlanan yeni bir projeye göre yeni bir su ve elektrik tesisatına başlanmak üzeredir. Bu projenin tatbiki Adagide, Dirik köyü ve Bademye’nin tek kaynaktan su ve elektrik ihtiyaçlarını karşılayacaktır.” Haberde bahsedilen Dirik Köyü Adagüme’dir, günümüzdeki Konaklı’dır. 1929 yılında kurulan Adagide Kooperatifi’nin yıllık 75 bin lira ve Dirik Köyü Kooperatifi’nin yıllık 79 bin liralık işlem miktarının, birçok ilçeden dahi çok yüksek olduğu belirtilerek, bu yöredeki ekonominin canlılığına dikkat çekilmekteydi.

1936 yılında Ödemiş Kaymakamlığı’nda görev yapan dört köy sekreteri bulunmaktaydı. Köy sekreterleri köylülerin işlerini kanunun belirttiği yollarda yürütmede büyük roller oynamaktaydı.1936’da Adagide’de tam parkın karşısında, Küçük Menderes’in sonsuz yeşillikler karşısında uzanan engin ufuklarına hâkim bir noktadamodern bir planla gazino inşaatı devam etmekteydi. Adagide, Dirik Köyü ve Bademye’de spor teşkilatı için spor meydanları yapılmış, bölgenin sportmen gençleri her hafta karşılıklı maç yapmaktaydılar.

Adagide köylerinde; tavuk, tavşan veördek istasyonları, çocuk eğlence mahalleri, okuma odası,köy ocakları, modern okul, süprüntü(çöp) kutuları, şehitlik koruları, her köyde iki dönüm fidanlık ve cumhuriyet anıtı bu yöredeki kalkınmanın işaretleri olarak öne çıkan hizmetlerdi. Adagüme’de radyo yayını ve genel sıcak su hamamının varlığı o yıllar için övünç kaynağı idi. Bölgenin posta teşkilatı da mükemmeldi. Bütün bölgenin postası Adagide’ye getirilmekte, buradan köylere aynı günde dağılmaktaydı. Nahiye merkezinde her köyün ayrı bir posta kutusu bulunmaktaydı. Posta işlerinde dağıltmaçlık ödevini köy bekçileri yapmaktaydı. 1936’da her köy birbirine telefonla bağlanmış durumdaydı. (Adagide resmi bir posta merkezi Mayıs 1944’te açılmıştır.)

Adagide Elektrik Santralı – 1936

Adagide Pazar Yeri Meydanı – 1936